THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Scoliose

Scoliose is een abnormale kromming van de wervelkolom.

Scoliose komt zeer algemeen voor, vooral bij meisjes. Scoliose kan het gevolg zijn van een aangeboren afwijking of later in het leven ontstaan, vaak in de adolescentie. Meestal kan de oorzaak niet worden gevonden. De wervelkolom maakt gewoonlijk een uitbochting naar rechts bij een kromming in het bovenste gedeelte van de rug en naar links bij een kromming in het onderste gedeelte van de rug. Hierdoor is de rechter schouder meestal hoger dan de linker. De ene heup kan hoger staan dan de andere. Scoliose ontstaat vaak bij kinderen met kyfose (kyfoscoliose).

Symptomen en diagnose

Lichte scoliose veroorzaakt gewoonlijk geen symptomen. Soms heeft het kind een pijnlijke of stijve rug nadat het lang achtereen heeft gezeten of gestaan. Uiteindelijk kan dit overgaan in lichte of ernstigere pijn.

Lichte scoliose wordt soms tijdens een routineonderzoek ontdekt. De ouders, een leerkracht of arts vermoeden mogelijk al dat het kind scoliose heeft wanneer de ene schouder hoger lijkt te staan dan de andere of wanneer de kleren van het kind scheef hangen.

Bij ongeveer de helft van de kinderen zal scoliose waarschijnlijk verergeren. Hoe ernstiger de kromming, des te groter is het risico dat deze verergert. Evenzo is het risico groter dat scoliose zal verergeren naarmate er meer symptomen ontstaan.

Scoliose verergert vaak wanneer het kind in de puberteit komt. Naarmate de aandoening vroeger ontstaat, kan deze dus gedurende een langere periode verergeren. Een kleine kromming bij een tienjarige baart daarom veel meer zorgen dan een zelfde kromming bij een zestienjarige. Steeds verergerende scoliose kan uiteindelijk blijvende problemen veroorzaken, zoals opvallende misvormingen of chronische pijn. Ernstige scoliose kan in sommige gevallen zelfs inwendige organen aantasten en bijvoorbeeld de longen vervormen en beschadigen. Soms kan scoliose ook verergeren als er geen symptomen zijn ontstaan.

Om de diagnose ‘scoliose' te stellen, gaat de arts achter het kind zitten en vraagt hij het kind voorover te buigen, zodat hij de wervelkolom van achteren kan bekijken. In deze positie kan namelijk gemakkelijker worden beoordeeld of de wervelkolom een abnormale kromming vertoont. Op röntgenfoto's zijn de precieze hoeken van de kromming zichtbaar. Als wordt vermoed dat de scoliose zal verergeren, wordt het kind mogelijk meerdere malen per jaar onderzocht. Eventueel kan met speciale instrumenten de kromming van de wervelkolom nog nauwkeuriger worden bepaald.

Prognose en behandeling

Bij de meeste kinderen met scoliose zal de kromming zich niet verder ontwikkelen en eerder klein blijven. Dit moet echter regelmatig door een arts worden gecontroleerd. Scoliose die symptomen veroorzaakt, verergert of ernstig is, moet mogelijk worden behandeld. Hoe vroeger met de behandeling wordt begonnen, des te groter is de kans dat ernstige misvorming kan worden voorkomen.

Eventueel kan een brace of ander hulpmiddel om de rug te ondersteunen (orthese) worden gedragen om de wervelkolom recht te houden. In de ernstigste gevallen moeten de wervels operatief aan elkaar worden gezet. Er wordt dan een metalen pen aangebracht om de wervelkolom recht te houden totdat de wervels met elkaar zijn vergroeid.

illustrative-material.figure-short 1

Scoliose: een gekromde wervelkolom

Scoliose: een gekromde wervelkolom

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Introductie

Next: Kyfose

Figures
Tables
Disclaimer