THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Groeiachterstand

Groeiachterstand (failure to thrive) is een vertraging in de toename van het gewicht, die tot vertragingen in de lengtegroei, ontwikkeling en rijping kan leiden.

De diagnose ‘groeiachterstand' wordt gesteld bij kinderen die steeds te licht zijn of die om onduidelijke redenen niet in gewicht toenemen. Er zijn veel oorzaken. Groeiachterstand wordt mogelijk veroorzaakt door omgevingsfactoren en emotionele, lichamelijke en medische factoren die beletten dat een kind normaal groeit.

Veel omgevingsfactoren en sociale factoren kunnen er samen de oorzaak van zijn dat het kind niet de voedingsstoffen binnenkrijgt die het nodig heeft. Verwaarlozing of mishandeling door de ouders, ouders met psychische stoornissen en chaotische gezinsomstandigheden waarin onvoldoende regelmaat heerst en te weinig voedzame maaltijden worden aangeboden, kunnen alle remmend werken op de groei, eetlust en voedselinname van kinderen. Het bedrag dat een gezin kan besteden aan voedsel en de voedingswaarde van het gekochte voedsel kunnen ook de groei beïnvloeden. Onvoldoende voedselinname kan een afspiegeling zijn van verkeerde opvoedingsmethoden en te weinig prikkels uit de omgeving.

In sommige gevallen heeft groeiachterstand bij het kind een medische oorzaak. Soms betreft het dan een klein probleem, zoals moeilijkheden met kauwen of slikken. Medische aandoeningen als gastro-oesofageale reflux, vernauwing van de slokdarm of malabsorptie in de darm kunnen ook het vermogen tot vasthouden, opnemen of verwerken van voedsel bij het kind beïnvloeden. Andere lichamelijke oorzaken van groeiachterstand zijn: infecties, een tumor, hormonale aandoeningen of stofwisselingsziekten, hartziekte, nierziekte, erfelijke aandoeningen en infectie met HIV (humaan-immunodeficiëntievirus).

Diagnose

Een arts stelt de diagnose ‘groeiachterstand' wanneer het gewicht of de groeisnelheid van het kind ver achterblijft bij wat deze zouden moeten zijn in vergelijking met eerdere metingen of standaardgroeicurven voor lengte en gewicht. (see Diagrammen voor beoordeling van lichaamsgroei en -gewicht)

Als de groeisnelheid voldoende is, is het kind misschien klein voor zijn leeftijd, maar groeit het normaal.

Om vast te stellen waarom een kind groeiachterstand heeft, stelt de arts de ouders specifieke vragen over de voeding van het kind, zijn stoelgang, de maatschappelijke en financiële stabiliteit van het gezin (die van invloed kan zijn op de beschikbaarheid van voedsel voor het kind) en over ziekten die het kind heeft gehad of die in de familie voorkomen. De arts onderzoekt het kind en kijkt daarbij naar tekenen van aandoeningen die kunnen verklaren waarom het kind zo langzaam groeit. Op basis van dit onderzoek beslist de arts of bloed- en urineonderzoek en röntgenfoto's nodig zijn. De arts zal alleen uitgebreider onderzoek laten uitvoeren als hij vermoedt dat een onderliggende ziekte de oorzaak is.

Behandeling en prognose

Behandeling hangt af van de onderliggende oorzaak. Als een lichamelijke oorzaak wordt gevonden, wordt een specifieke behandeling gegeven. Als er geen lichamelijke oorzaak wordt gevonden, hangt de behandeling af van hoeveel lager dan normaal het gewicht van het kind is. Lichte tot matige groeiachterstand wordt behandeld door regelmatig voedzame, calorierijke voedingen te geven. Ouders kunnen begeleiding krijgen bij problemen binnen het gezin die schadelijk zijn voor het kind. Verder kunnen ze mogelijk worden geadviseerd over de financiële en maatschappelijke hulp die hun ter beschikking staan. Ernstige groeiachterstand wordt behandeld in het ziekenhuis waar maatschappelijk werkers, diëtisten, voedingsdeskundigen, psychiaters en andere specialisten samenwerken om vast te stellen wat de meest waarschijnlijke oorzaken zijn van de groeiachterstand en welke voeding het beste is voor het kind.

Omdat het eerste levensjaar belangrijk is voor de ontwikkeling van de hersenen, is het mogelijk dat kinderen die in deze periode ondervoed raken voor altijd achterblijven bij hun leeftijdgenoten, zelfs als hun lichamelijke groei verbetert. Bij ongeveer de helft van deze kinderen blijft de geestelijke ontwikkeling, vooral van de verbale vaardigheden, achter en deze kinderen hebben op volwassen leeftijd vaak maatschappelijke en emotionele problemen.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Koorts

Next: Wiegendood

Figures
Tables
Disclaimer