THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Depressie

Een depressie is een gevoel van intens verdriet dat zich na een recent verlies of een andere verdrietige gebeurtenis kan voordoen, maar dat te hevig is in verhouding tot die gebeurtenis en langer aanhoudt dan gebruikelijk is. (see Depressie)Verdriet en zich ongelukkig voelen behoren tot de normale menselijke emoties, vooral als reactie op moeilijke omstandigheden. Voor kinderen zijn dergelijke omstandigheden bijvoorbeeld het overlijden van een ouder, echtscheiding van de ouders, verhuizing van een vriendje of vriendinnetje, aanpassingsproblemen op school en moeilijk vriendschap kunnen sluiten. Soms staan de gevoelens van verdriet echter niet in verhouding tot de gebeurtenis of houden ze langer aan dan mag worden verwacht. In dat geval, en vooral wanneer de negatieve gevoelens bij het dagelijks functioneren problemen veroorzaken, heeft het kind mogelijk een depressie. Net als volwassenen worden sommige kinderen zelfs zonder ingrijpende gebeurtenissen depressief. Dit doet zich vaker voor als ook in de familie stemmingsstoornissen voorkomen.

Depressie komt voor bij 1 tot 2% van de kinderen en bij wel 8% van de adolescenten. De oorzaak van depressie is niet precies bekend, maar chemische afwijkingen in de hersenen spelen hierbij waarschijnlijk een rol. Enige aanleg voor depressie is erfelijk. Een combinatie van factoren, zowel ervaringen in het leven als erfelijke gevoeligheid, lijken bij te dragen aan het ontstaan van een depressie. Soms is de oorzaak een lichamelijke aandoening, zoals een te traag werkende schildklier.

Symptomen en diagnose

De symptomen van depressie bij kinderen houden verband met gevoelens van overweldigende droefheid, zelfverachting en schuld. Het kind verliest zijn belangstelling voor activiteiten waaraan hij normaal gesproken plezier beleeft, zoals sporten, tv kijken, computerspelletjes spelen of spelen met vriendjes of vriendinnetjes. De eetlust kan toe- of afnemen, wat vaak tot grote gewichtsschommelingen leidt. De slaap is meestal verstoord door slapeloosheid of juist door overmatig veel slapen. Depressieve kinderen zijn vaak niet energiek en lichamelijk inactief. Soms, en vooral bij jongere kinderen, wordt een depressie echter verhuld door schijnbaar tegenstrijdige symptomen, zoals overmatige activiteit en agressief, asociaal gedrag. Door de symptomen kan het kind gewoonlijk niet meer goed denken of zich concentreren, waardoor de schoolprestaties doorgaans verslechteren. Er wordt vaak gedacht en gefantaseerd over zelfdoding en pogingen daartoe komen veel voor. De arts moet bij een depressief kind altijd beoordelen hoe groot het risico van zelfdoding is.

Voor de diagnose ‘depressie' gaat de arts af op verscheidene informatiebronnen: een gesprek met het kind of de jongere en informatie van de ouders en leerkrachten. Soms is het mogelijk met behulp van gestructureerde vragenlijsten (see Diagnose) een onderscheid te maken tussen depressie en een normale reactie op een onaangename situatie. De arts tracht te achterhalen of mogelijk sociale druk of stress binnen het gezin de depressie heeft opgewekt en bepaalt ook of een lichamelijke aandoening, bijvoorbeeld een traag werkende schildklier, de oorzaak is.

Behandeling

Net als bij volwassenen kan depressie sterk in ernst variëren en de intensiteit van de behandeling hangt af van de ernst van de symptomen.

Antidepressiva herstellen het chemische evenwicht in de hersenen. Meestal worden voor depressieve kinderen en adolescenten selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's) als fluoxetine, sertraline en paroxetine (see Depressie en manieTables) voorgeschreven. Tricyclische antidepressiva als imipramine hebben veel minder effect bij kinderen dan bij volwassenen en hebben meer bijwerkingen. Deze middelen worden daarom bij kinderen zelden gebruikt.

Voor de behandeling van depressie is meer nodig dan alleen geneesmiddelen. Individuele psychotherapie, groepstherapie en gezinstherapie kunnen zinvol zijn. Suïcidale kinderen moeten, meestal kortstondig, in een ziekenhuis worden opgenomen totdat ze geen gevaar meer voor zichzelf vormen.

illustrative-material.sidebar 1

Symptomen van depressie bij kinderen

  • neerslachtigheid
  • apathie
  • terugtrekken uit vriendenkring en sociale situaties
  • minder in staat plezier te hebben
  • het gevoel afgewezen te worden en niet geliefd te zijn
  • slaapstoornis, nachtmerries
  • zelfverwijt
  • slechte eetlust, gewichtsverlies
  • suïcidale gedachten
  • weggeven van waardevolle bezittingen
  • nieuwe lichamelijke klachten
  • verminderde schoolprestaties

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Schizofrenie bij kinderen

Next: Manisch-depressieve stoornis

Figures
Tables
Disclaimer