THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Gedragsstoornis

Een gedragsstoornis wordt gekenmerkt door een herhaald gedragspatroon waarbij de fundamentele rechten van anderen worden geschonden.

Hoewel het ene kind zich beter gedraagt dan het andere, is er sprake van een gedragsstoornis als een kind herhaaldelijk en aanhoudend regels overtreedt en de rechten van anderen schendt op een manier die niet bij zijn leeftijd past. Het probleem begint meestal op de late kinderleeftijd of aan het begin van de adolescentie en komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes. Bij de beoordeling van het gedrag moet rekening worden gehouden met het sociale milieu van het kind. Wangedrag dat kinderen zich hebben aangeleerd om zich aan te passen aan het leven in een oorlogsgebied, in een land met sociale onrust of een andere omgeving met veel spanningen, is geen gedragsstoornis.

Over het algemeen zijn kinderen met een gedragsstoornis egoïstisch, kunnen niet goed met anderen omgaan en beschikken niet over een passend schuldgevoel. Ze vatten het gedrag van anderen vaak onterecht op als dreigend en reageren agressief. Het is mogelijk dat ze anderen pesten, bedreigen, regelmatig in ruzies of vechtpartijen zijn verwikkeld en dieren mishandelen. Andere kinderen met een gedragsstoornis beschadigen eigendommen, vooral door brand te stichten. Ze kunnen leugenachtig zijn of stelen. Regels worden door deze kinderen vaak in ernstige mate overtreden. Hiertoe behoren van huis weglopen en veelvuldig spijbelen van school. Meisjes met een gedragsstoornis gebruiken veel minder vaak dan jongens lichamelijk geweld. Voor hen is het gebruikelijker dat ze van huis weglopen, liegen, drugs gebruiken en soms komt het voor dat ze zich prostitueren.

Bij ongeveer de helft van de kinderen met een gedragsstoornis houden dergelijke gedragingen op wanneer ze de volwassen leeftijd bereiken. Hoe jonger het kind was toen de gedragsstoornis begon, des te waarschijnlijker is het dat het gedrag zal voortduren. Volwassenen die dergelijke gedragingen blijven vertonen, komen vaak in aanraking met justitie en schenden voortdurend de rechten van anderen. Bij hen wordt vaak de diagnose ‘antisociale persoonlijkheidsstoornis' gesteld. (see Theatraal of grillig gedrag)

Behandeling

Behandeling is vaak zeer moeilijk omdat kinderen met gedragsstoornis zelden begrijpen dat er iets mis is met hun gedrag. De behandeling die de meeste kans van slagen heeft, is die waarbij het kind uit een problematische omgeving wordt gehaald en in de streng gestructureerde omgeving wordt geplaatst van een instelling voor geestelijke gezondheidszorg of een justitiële jeugdinrichting.

illustrative-material.sidebar 3

Effecten van stress op kinderen

Een stressvolle verandering in het leven van een kind, zoals een verhuizing, echtscheiding van de ouders of het overlijden van een familielid of huisdier, kan een aanpassingsstoornis veroorzaken. Een aanpassingsstoornis is een acute, maar tijdelijke reactie op omgevingsstress. Het kind kan symptomen vertonen van angst (bijvoorbeeld nervositeit, zorgelijkheid en angsten), van depressie (bijvoorbeeld huilbuien of gevoelens van hopeloosheid) of gedragsproblemen. De symptomen en problemen verdwijnen zodra de stress afneemt.

Een posttraumatische stressstoornis is een extremere reactie die soms optreedt na confrontatie met een natuurramp (zoals een orkaan of een aardbeving), een ongeluk, iemands dood, oorlogsgeweld of zinloos geweld (see Posttraumatische stressstoornis), waaronder kindermishandeling. Het kind is doorgaans niet in staat herinneringen aan de gebeurtenis uit te bannen en het verkeert voortdurend in angst. Het kind kan de traumatische gebeurtenis opnieuw beleven wanneer hij wakker is (flashback) en wanneer hij slaapt (nachtmerries). Doorgaans is gedurende een langere periode interventie noodzakelijk in de vorm van individuele therapie, groeps- of gezinstherapie. Behandeling met angstverminderende geneesmiddelen kan nodig zijn.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Suïcidaal gedrag

Next: Oppositioneel-opstandige stoornis

Figures
Tables
Disclaimer