THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Peesontsteking en peesschedeontsteking

Bij een peesontsteking (tendinitis) is alleen de pees ontstoken, terwijl bij een peesschedeontsteking (tendovaginitis) de peesontsteking gepaard gaat met een ontsteking van de beschermende peesschede.

Pezen bestaan uit taaie bindweefselstrengen van taai weefsel waarmee de spieren aan de botten vastzitten. Sommige pezen worden omringd door een peesschede.

De meeste peesontstekingen ontstaan op middelbare of oudere leeftijd wanneer de pezen gevoeliger worden voor beschadiging. Ze komen echter ook voor bij jongere mensen die intensief trainen (zij kunnen rotator cuff tendinitis krijgen (see Rotator-cuff-beschadiging)) en bij mensen die vaak dezelfde handelingen uitvoeren.

Bepaalde pezen, vooral die van de hand en de onderarm, zijn bijzonder gevoelig voor een ontsteking. Een ontsteking van de pees waarmee de duim van de hand weg buigt, wordt ‘De Quervain-syndroom' genoemd. Ook kan een ontsteking ervoor zorgen dat de pezen die de vingers sluiten, blijven hangen in de peesschede, wat een ploppend gevoel veroorzaakt (trigger finger (see Aandoeningen aan de handenFigures)). Bij een peesontsteking aan de bovenkant van de biceps in de bovenarm (de bicipitale pees) doet het buigen van de elleboog of het optillen en draaien van de arm pijn. Ook de achillespees bij de hiel (see Niet-steroïde anti-inflammatoire preparaten (NSAID's)) en een pees die over de bovenkant van de voet loopt, raken vaak ontstoken.

Een peesschedeontsteking kan ook worden veroorzaakt door een gewrichtsziekte, zoals door reumatoïde artritis, systemische sclerodermie, jicht en het syndroom van Reiter. Bij mensen met gonorroe, vooral vrouwen, kunnen de gonorroïsche bacteriën zich tijdens de menstruatie of de zwangerschap verspreiden en peesschedeontstekingen veroorzaken. Daarbij worden vooral de pezen van de schouders, polsen, vingers, heupen, enkels en voeten aangetast.

Symptomen en diagnose

De ontstoken pezen zijn bij beweging of aanraking meestal pijnlijk. Zelfs de geringste beweging van het gewricht vlakbij de pees kan ernstige pijn veroorzaken. De peesscheden kunnen door de ontsteking met ophoping van vocht zichtbaar gezwollen zijn. Bij een chronische peesschedeontsteking, zoals bij sclerodermie, kunnen ze ook droog blijven en tegen ander weefsel schuren. Dit veroorzaakt een raspend gevoel of een geluid dat met een stethoscoop kan worden gehoord wanneer het gewricht wordt bewogen. Dit wordt ‘tendovaginitis crepitans' genoemd.

Behandeling

De symptomen van peesontsteking kunnen met behulp van verscheidene behandelvormen worden verzacht. Rust, immobilisatie door een spalk of een gipsverband en behandeling met warmte of kou (afhankelijk van wat het beste werkt) zijn vaak zinvol. Een kuur van zeven tot tien dagen met een niet-steroïde anti-inflammatoir preparaat kan de pijn en ontsteking verminderen.

Soms worden corticosteroïden (bijvoorbeeld dexamethason, methylprednisolon of triamcinolon) en een plaatselijk verdovingsmiddel (bijvoorbeeld lidocaïne) in de peesschede gespoten. In zeldzame gevallen vormen er zich na de injectie tijdelijk kristallen van het corticosteroïd in het gewricht of de peesschede. De pijn die dit veroorzaakt duurt korter dan 24 uur en kan met een koud kompres en een pijnstiller worden behandeld.

Het kan noodzakelijk zijn de behandeling gedurende twee maanden elke twee of drie weken te herhalen voordat de ontsteking volledig verdwijnt. Een chronische aanhoudende peesontsteking, zoals bij reumatoïde artritis kan optreden, moet mogelijk operatief worden behandeld om het ontstoken weefsel te verwijderen. Na de operatie kan fysiotherapie noodzakelijk zijn. Soms moeten de kalkafzettingen worden verwijderd uit gebieden waar reeds lang een peesontsteking bestaat, zoals het gebied rondom het schoudergewricht.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Slijmbeursontsteking

Next: De Quervain‑syndroom

Figures
Tables
Disclaimer