THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Arteriitis temporalis

Arteriitis temporalis (reuscelarteriitis) is een ontsteking van de grote slagaders, vaak van de arteria temporalis, een slagader op de slaap, die meestal wordt gekenmerkt door meerkernige reuscellen in het ontstekingsgebied.

Deze ziekte komt voor bij ongeveer één op de duizend personen boven de 50 jaar en iets meer bij vrouwen dan bij mannen. De oorzaak is onbekend. Arteriitis temporalis komt vaak samen voor met polymyalgia rheumatica (spierreuma).

Symptomen

De symptomen variëren en worden bepaald door de aangetaste slagaders. Kenmerkend is dat de grote slagaders van het hoofd worden aangetast. Er ontstaat dan meestal plotseling ernstige hoofdpijn bij de slapen of in het achterhoofd. De bloedvaten in de slapen kunnen gezwollen en knobbelig aanvoelen. Wanneer het haar wordt geborsteld, kan de schedel pijnlijk zijn. Ook kunnen klachten ontstaan als dubbelzien, wazig zien, grote blinde vlekken, blindheid aan één oog of andere gezichtsproblemen. Het grootste gevaar is blijvende blindheid, die plotseling kan ontstaan als de bloedvoorziening naar de oogzenuw wordt geblokkeerd.

Kenmerkend is dat bij het eten of praten de kaak, kauwspieren en tong pijn kunnen doen. Andere symptomen zijn onder meer ernstige pijn in de nek en schouders, symptomen die ook bij polymyalgia rheumatica optreden.

Diagnose en behandeling

De arts baseert zijn diagnose op de symptomen en op lichamelijk onderzoek en bevestigt deze door het uitvoeren van een biopsie van de slagader in de slaap, de arteria temporalis. Ook bloedonderzoek kan zinvol zijn. Gewoonlijk worden daarbij bloedarmoede en een zeer hoge bloedbezinkingssnelheid (BSE) vastgesteld, wat op een ontsteking duidt.

Zonder behandeling kan arteriitis temporalis in 20% van de gevallen blindheid veroorzaken. Daarom moet de behandeling beginnen zodra de aandoening wordt vermoed. De behandeling begint doorgaans al vóórdat een biopsie is uitgevoerd. De resultaten van de biopsie worden niet beïnvloed door de behandeling, zolang de biopsie maar binnen enkele dagen na het begin van de behandeling wordt uitgevoerd. Prednison, een corticosteroïd, is zeer effectief. De aanvangsdosis van het middel is hoog om de ontsteking van de bloedvaten een halt toe te roepen. Als er verbetering te zien is, wordt de dosis na verscheidene weken langzaam afgebouwd. Sommige patiënten kunnen binnen een paar jaar stoppen met het gebruik van prednison, maar velen hebben jarenlang lage doses nodig om de symptomen onder controle te houden en blindheid te voorkomen.

illustrative-material.figure-short 1

Biopsie van de temporale slagader

Biopsie van de temporale slagader

Een biopsie van de temporale slagader geeft uitsluitsel bij de diagnose ‘arteriitis temporalis'. Dopplerultrageluidonderzoek wordt soms gebruikt om te bepalen van welk deel van de temporale slagader een biopsie moet worden genomen. Nadat een plaatselijke verdoving is toegediend, wordt er direct boven de slagader een ondiep snetje gemaakt. Ten minste 2,5 cm van de slagader wordt verwijderd. Het sneetje wordt daarna gehecht.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Polyarteriitis nodosa

Next: Polymyalgia rheumatica

Figures
Tables
Disclaimer