THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Mitralisstenose

Mitralisstenose is een vernauwing van de opening van de mitralisklep, waardoor het bloed minder gemakkelijk van de linker boezem naar de linker kamer kan stromen.

Bij mitralisstenose stroomt er minder bloed door de vernauwde klepopening. Daardoor nemen het bloedvolume en de bloeddruk in de linker boezem toe en wordt deze groter.

Mitralisstenose is bijna altijd het gevolg van acuut reuma, een ziekte bij kinderen die soms optreedt na een niet behandelde keelontsteking veroorzaakt door streptokokken of na roodvonk. (see Acuut reuma) In Noord-Amerika, Austraal-Azië en West-Europa is acuut reuma tegenwoordig zeldzaam, doordat op grote schaal antibiotica worden gebruikt om infectie te voorkomen. Daardoor komt mitralisstenose in deze gebieden meestal voor bij ouderen die vroeger acuut reuma hebben gehad en in hun jeugd niet met antibiotica zijn behandeld, en bij allochtonen. In gebieden waar antibiotica niet algemeen worden gebruikt, komt acuut reuma vaker voor en leidt dan tot mitralisstenose bij volwassenen, tieners en soms zelfs bij kinderen. Wanneer de mitralisstenose wordt veroorzaakt door acuut reuma, zijn de slippen van de mitralisklep vaak gedeeltelijk vergroeid.

Mitralisstenose kan ook aangeboren (congenitaal) zijn. Zuigelingen met deze aandoening worden zelden ouder dan 2 jaar, tenzij operatief wordt ingegrepen.

Er bestaan twee aandoeningen die niet verwant zijn aan mitralisstenose, maar die dezelfde verschijnselen als stenose kunnen veroorzaken. Deze aandoeningen zijn een myxoom (een niet-kwaadaardig gezwel in de linker boezem) of een bloedstolsel dat de bloedstroom via de mitralisklep belemmert.

Symptomen en diagnose

Bij ernstige mitralisstenose neemt de druk in de linker boezem en in de aders van de longen toe, waardoor hartfalen ontstaat en vocht zich ophoopt in de longen. Als een vrouw met een ernstige vorm van mitralisstenose zwanger wordt, kan zich snel hartfalen ontwikkelen. Een patiënt die aan hartfalen lijdt, raakt snel vermoeid en kortademig. Aanvankelijk kan de kortademigheid alleen optreden tijdens lichamelijke inspanning, maar later kan dit zelfs in rust gebeuren. Sommige patiënten kunnen alleen nog goed ademhalen wanneer ze rechtop zitten of worden ondersteund met kussens.

Ernstige mitralisstenose kan leiden tot hoge bloeddruk in de longen (pulmonale hypertensie) en een verlaagde zuurstofconcentratie in het bloed. Door deze combinatie van problemen heeft de patiënt een paarse blos op de wangen (‘mitralisblos'). Als door de hoge bloeddruk een ader of haarvaten in de longen knappen, kan de patiënt bloed ophoesten. De resulterende bloeding is meestal gering en slechts zelden hevig.

De vergrote linker boezem leidt vaak tot de ritmestoornis ‘boezemfibrilleren', waardoor het hart minder efficiënt pompt.

Bij mitralisstenose kan de arts met een stethoscoop een kenmerkend hartgeruis waarnemen, dat ontstaat doordat het bloed met moeite vanuit de linker boezem via de vernauwde klepopening naar de linker kamer wordt geperst. Terwijl een normale klep geen geluid maakt wanneer deze opengaat, maakt de aangetaste klep vaak een klikkend geluid wanneer deze zich opent om het bloed door te laten naar de linker kamer. De diagnose wordt gewoonlijk bevestigd door middel van elektrocardiografie (ECG), een thoraxfoto (waarop dan de verwijde boezem te zien is) of echocardiografie, waarbij met behulp van ultrasone geluidsgolven wordt zichtbaar gemaakt hoe het bloed door de vernauwde klepopening stroomt. Als operatief ingrijpen wordt overwogen, is eerst hartkatheterisatie (Hartkatheterisatie en coronairangiografie) nodig om de ernst en de aard van de blokkade nader vast te stellen.

Preventie en behandeling

Mitralisstenose kan alleen worden voorkomen door acuut reuma te voorkomen en dat kan door keelontsteking als gevolg van een streptokokkeninfectie of roodvonk onmiddellijk met antibiotica te behandelen.

Bij de behandeling wordt gebruikgemaakt van vochtafdrijvende middelen (diuretica) en digoxine. Met behulp van vochtafdrijvende middelen, die de urineproductie verhogen, kan de bloeddruk in de longen worden verlaagd doordat het totale bloedvolume in de bloedsomloop wordt verminderd. Digoxine is alleen zinvol voor behandeling van boezemfibrilleren dat mogelijk optreedt. Digoxine vertraagt namelijk de hartslag bij patiënten met boezemfibrilleren, zodat het bloed meer tijd krijgt om door de vernauwde klepopening te stromen. Bij boezemfibrilleren kunnen echter nog andere behandelingen nodig zijn (Boezemfibrilleren en boezemfladderen) .

Als de symptomen niet afdoende met geneesmiddelen kunnen worden behandeld, kan de klep chirurgisch worden hersteld of vervangen. Soms kan de opening van de klep worden opgerekt door een zogenoemde ‘ballonvalvuloplastiek'. Bij deze behandeling wordt een katheter met een ballon aan het uiteinde via een ader tot in het hart opgevoerd (Hartkatheterisatie en coronairangiografie). Zodra de ballon zich in de klep bevindt, wordt het opgeblazen, waardoor de klepslippen van elkaar worden gescheiden. Het losmaken van de vergroeide slippen kan ook operatief gebeuren. Als de klep te zeer is beschadigd, kan deze operatief door een klepprothese worden vervangen.

Patiënten die lijden aan mitralisstenose, krijgen vóór een chirurgische, tandheelkundige of andere medische ingreep antibiotica (see Infectieuze endocarditisTables) toegediend om het (overigens geringe) risico van een hartklepinfectie (infectieuze endocarditis) te verkleinen.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Mitralisklepprolaps

Next: Aortaklepinsufficiëntie

Figures
Tables
Disclaimer