THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Lichen planus

Lichen planus, een terugkerende aandoening die jeuk veroorzaakt, begint met een uitslag van kleine, afzonderlijke, rode of paarse bultjes of pukkeltjes die vervolgens samen ruwe, schilferige plekken vormen.

De oorzaak van lichen planus is niet bekend, maar de aandoening kan een reactie van het immuunsysteem zijn op allerlei bestanddelen van geneesmiddelen (vooral goud, bismut, arsenicum, kinine, kinidine en quinacrine), chemische stoffen (vooral stoffen die bij het ontwikkelen van kleurenfoto's worden gebruikt) en infecties. De aandoening zelf is niet besmettelijk.

Symptomen

De uitslag van lichen planus jeukt bijna altijd, soms hevig. De bultjes zijn gewoonlijk paars en hebben kartelranden. Wanneer ze van opzij worden beschenen, vertonen ze een kenmerkende glans. Op een plaats waar is gekrabd of waar de huid licht is beschadigd, kunnen nieuwe bultjes ontstaan. Soms blijft er een donkere verkleuring achter nadat de uitslag is verdwenen.

Doorgaans is de uitslag gelijkmatig verdeeld over beide lichaamshelften, meestal op de romp, de binnenkant van de polsen, de benen, de penis en de vagina. Ongeveer de helft van de patiënten met lichen planus krijgt ook plekjes in de mond. Het gezicht wordt minder vaak aangetast. Op de benen kan de uitslag bijzonder uitgebreid zijn en dik en schilferig worden. Op de hoofdhuid kan de uitslag tot kale plekken leiden.

Lichen planus in de mond geeft meestal een blauwwitte, streepvormige plek. Zo'n aangedane plek in de mond is niet altijd pijnlijk en de patiënt weet vaak niet eens dat er zo'n plek aanwezig is. Soms vormen zich pijnlijke zweren in de mond, die het eten en drinken vaak bemoeilijken.

Prognose en behandeling

Lichen planus verdwijnt na 1 of 2 jaar meestal vanzelf, maar kan soms langer aanhouden, vooral als de mond is aangetast. Bij ongeveer 20% van de patiënten keren de symptomen terug. Tijdens het opvlammen van de uitslag kan langdurige behandeling nodig zijn. Daartussendoor is behandeling niet nodig.

Het gebruik van geneesmiddelen of chemische stoffen die lichen planus kunnen veroorzaken, dient vermeden te worden. Door middel van standaardbehandelingen kan de jeuk worden verlicht. (see Behandeling)

Corticosteroïden kunnen in de bultjes worden ingespoten, op de huid worden aangebracht of oraal worden ingenomen, soms in combinatie met andere geneesmiddelen, zoals acitretine. Fototherapie (blootstelling aan ultraviolet licht) in combinatie met het gebruik van psoralenen (geneesmiddelen die de huid gevoeliger maken voor de uitwerking van ultraviolet licht) kan ook een gunstige uitwerking hebben. Deze behandeling wordt ‘PUVA' genoemd (psoralenen met ultraviolet-A-licht). Bij pijnlijke mondzweertjes kan voor het eten een mondspoeling met lidocaïne (een verdovingsmiddel) worden gebruikt.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Rosacea (acne rosacea)

Next: Keratosis follicularis

Figures
Tables
Disclaimer