THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Schurft

Schurft (scabies) is een infestatie met mijten in en op het lichaam die kleine roodachtige bultjes en hevige jeuk veroorzaken.

Schurft wordt veroorzaakt door de schurftmijt Sarcoptes scabiei. De infestatie verspreidt zich gemakkelijk van de ene persoon naar de andere via lichamelijk contact, waarbij vaak een heel gezin wordt besmet. De mijten kunnen zich ook verspreiden via kleding, beddengoed en andere voorwerpen die door meerdere mensen worden gebruikt, maar ze overleven daar maar kort en worden door wassen vernietigd.

De vrouwelijke schurftmijt graaft gangetjes in de bovenste huidlaag en deponeert haar eitjes in deze holten. De jonge mijten (larven) komen na een paar dagen uit. De infestatie veroorzaakt hevige jeuk, waarschijnlijk vanwege een allergische eczeemreactie op de mijten.

Symptomen en diagnose

Schurft kenmerkt zich door hevige jeuk, vooral 'snachts. De gangetjes van de mijten zijn vaak zichtbaar als zeer dunne streepjes van 5-10 mm met soms een pukkeltje aan één uiteinde. Soms zijn er uitsluitend pukkeltjes te zien. Veel pukkeltjes worden vanwege de jeuk opengekrabd. De gangetjes kunnen zich overal op het lichaam bevinden, behalve op het aangezicht. Gebruikelijke vindplaatsen zijn de huidplooien tussen de vingers en tenen, polsen, enkels, billen en de mannelijke geslachtsdelen. Na verloop van tijd worden de gangetjes wat moeilijker zichtbaar vanwege de krabeffecten. Bij mensen met een verzwakt immuunsysteem kunnen ernstige infestaties ontstaan, waarbij grote huidgebieden dikker worden en met korsten zijn bedekt.

Gewoonlijk zijn de jeuk en de aanwezigheid van gangetjes voldoende om de diagnose ‘schurft' te stellen. De arts kan wat materiaal uit de pukkeltjes of gangetjes schrapen en dit onder een microscoop onderzoeken om de aanwezigheid van mijten, eitjes of uitwerpselen van mijten aan te tonen.

Behandeling

Schurft kan worden genezen door een crème met 5% permetrine aan te brengen. De crème moet 's nachts op de huid blijven zitten en wordt pas de volgende morgen afgewassen. Hoewel één behandeling meestal voldoende is, wordt de behandeling vaak na een week herhaald. Orale toediening van het diergeneesmiddel ivermectine, dat daarom slechts op een dermatologische artsenverklaring door de apotheker kan worden verstrekt, in twee doses met een week ertussen is ook effectief en is vooral zinvol tegen ernstige infestaties bij mensen met een verzwakt immuunsysteem.

Zelfs na een geslaagde behandeling kan de jeuk nog wel twee weken lang aanhouden wegens het voortduren van de allergische reactie op de dode mijten, die nog een tijd in de huid aanwezig blijven. De jeuk kan worden behandeld met een zwakwerkende corticosteroïdencrème en orale antihistaminica. (see Behandeling)

Soms leiden de huidirritatie en diepe krabsporen tot een bacteriële infectie, waarvoor mogelijk orale antibiotica nodig zijn.

Gezinsleden en mensen die (intiem) lichamelijk contact met een schurftpatiënt hebben gehad, dienen tegelijkertijd te worden behandeld. In de afgelopen dagen gebruikte kleding en beddengoed dienen in heet water te worden gewassen of kunnen chemisch worden gereinigd.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Introductie

Next: Luizen

Figures
Tables
Disclaimer