THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Zuurstoftoediening

Zuurstoftoediening vindt kortdurend plaats bij patiënten die herstellen van een acute longziekte of langdurig bij patiënten met een chronische longziekte bij wie de zuurstofconcentratie constant laag is. Zuurstoftoediening wordt in ziekenhuizen niet alleen bij patiënten met een chronische longziekte toegepast, maar ook bij patiënten met een acute longziekte als longontsteking, of bij aandoeningen waarbij de patiënt tijdelijk baat heeft bij een hogere zuurstofconcentratie van het bloed, zoals angina pectoris (een aandoening waarbij de hartspier te weinig zuurstof krijgt) (see Angina pectoris).

Door zuurstoftoediening neemt de overlevingsduur toe van patiënten met een chronische longziekte met een constant lage zuurstofconcentratie van het bloed. Hoe meer uur per dag zuurstof wordt toegediend, des te beter het resultaat. Bij een zuurstoftoediening gedurende 12 uur is de overleving beter dan wanneer geen zuurstof wordt toegediend; wanneer zuurstof continu (24 uur per dag) wordt toegediend, is de overleving zelfs nog beter. Andere voordelen van langdurig zuurstofgebruik zijn dat de belasting van het hart door de longaandoening afneemt en dat de patiënt minder kortademig is. Zowel het slapen als het inspanningsvermogen worden veelal beter.

Sommige patiënten met een chronische longziekte hebben alleen een lage zuurstofconcentratie tijdens lichamelijke inspanning. Bij deze patiënten kan zuurstoftoediening beperkt blijven tot periodes van inspanning. Andere patiënten hebben alleen een lage zuurstofconcentratie wanneer ze slapen. Bij deze patiënten kan zuurstoftoediening beperkt blijven tot de nachtelijke uren. Bij deze twee categorieën patiënten is het niet duidelijk of zuurstofbehandeling effectief is. Daarom wordt in Nederland deze behandeling bij deze patiënten niet door longartsen aanbevolen.

Als de kritische zuurstofconcentratie eenmaal vastgesteld is, kan oxymetrie worden gebruikt om de hoogte van de zuurstofstroom in de loop van de tijd bij te stellen (see Longfunctieonderzoek). Oxymetrie verloopt pijnloos: de hoeveelheid zuurstof in het bloed wordt gemeten met een sensor die eenvoudig aan een vinger of oor wordt geklemd.

Er bestaan drie verschillende systemen voor zuurstoftoediening thuis: elektrisch aangedreven zuurstofconcentrators, vloeistofsystemen en samengeperst gas. Voor thuisgebruik van vloeibaar of samengeperst gas zijn grote zuurstofflessen nodig. Daarnaast kunnen kleine draagbare flessen met samengeperste zuurstof nodig zijn voor korte perioden, een paar uur bijvoorbeeld, buitenshuis. Elk systeem heeft zijn voor- en nadelen. Zuurstof wordt gewoonlijk continu toegediend via een neusslangetje (canule) met twee uitsteeksels, al wordt met dit systeem veel zuurstof verspild. Er bestaan verschillende mogelijkheden om zuurstof efficiënter te gebruiken en de mobiliteit van de patiënt te vergroten, zoals canules met een reservoir, behoeftegestuurde systemen en transtracheale katheters. De patiënt wordt gewoonlijk door een ademhalingstherapeut, een arts of een verpleegkundige geïnstrueerd over het juiste gebruik van zuurstof.

Bij zuurstofgebruik thuis is het van belang de zuurstoffles stevig (zo mogelijk in een houder) op een plaats te zetten waar deze niet in de weg staat en dus niet omvalt. Wanneer de fles niet wordt gebruikt, moet deze goed worden afgesloten. Omdat zuurstof een explosie kan veroorzaken, is het eveneens belangrijk de fles zorgvuldig uit de buurt van ontstekingsbronnen te houden, zoals lucifers, kachels of haardrogers. Er mag nergens in huis worden gerookt wanneer er zuurstof wordt gebruikt.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Gebruik van en voorlichting over geneesmiddelen

Next: Fysiotherapie van de borstkas

Figures
Tables
Disclaimer