THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results
In This Topic
Introductie
Back to Top

Section

Subject

Topics

Introductie

Tot de somatoforme stoornissen behoren verschillende psychische stoornissen waarbij mensen lichamelijke klachten of zorgen uiten, die duiden op, maar niet verklaard worden door een lichamelijke aandoening. Soms menen deze mensen dat er iets met hun uiterlijk mis is. Deze symptomen of angsten veroorzaken in significante mate lijden of beperken het dagelijks functioneren.

De term ‘somatoforme stoornis' is een betrekkelijk nieuwe term voor een stoornis die vroeger vaak ‘psychosomatische stoornis' werd genoemd. Bij somatoforme stoornissen kunnen de lichamelijke symptomen niet door een onderliggende lichamelijke ziekte worden verklaard. In sommige gevallen is er een lichamelijke ziekte aanwezig die wel het optreden van de lichamelijke symptomen zou kunnen verklaren, maar niet de ernst of duur ervan. Mensen met een somatoforme stoornis wenden geen ziekte voor, ze geloven werkelijk dat ze een ernstig lichamelijk probleem hebben.

De meest voorkomende somatoforme stoornissen zijn somatisatiestoornis, conversiestoornis, hypochondrie, stoornis in de lichaamsbeleving en pijnstoornis (see Vormen van pijn). Mensen met de diagnose ‘somatoforme stoornis' vertonen onderling grote verschillen. De behandelmethode varieert dan ook naar het soort somatoforme stoornis waaraan de persoon lijdt.

illustrative-material.sidebar 1

Münchhausen-syndroom: aandacht trekken door ziekte voor te wenden

Het Münchhausen-syndroom is geen somatoforme stoornis, maar de kenmerken lijken er wel enigszins op aangezien er psychische problemen aan de lichamelijke stoornis ten grondslag liggen. Het voornaamste verschil is dat mensen met het Münchhausen-syndroom bewust de symptomen van een lichamelijke stoornis voorwenden. Zij verzinnen herhaaldelijk ziekten en trekken soms van het ene ziekenhuis naar het andere om te worden behandeld. Het Münchhausen-syndroom is echter ingewikkelder dan het eenvoudig verzinnen en nabootsen van symptomen. De stoornis hangt samen met ernstige emotionele problemen. Mensen met deze stoornis zijn gewoonlijk zeer intelligent en vindingrijk; zij zijn niet alleen in staat om ziekten te veinzen, maar beschikken ook over een grote kennis van medische zaken. Zij kunnen hun behandelaars zodanig manipuleren dat zij in het ziekenhuis worden opgenomen en intensief worden onderzocht en behandeld en zelfs zware operaties ondergaan. Hun misleiding geschiedt bewust, maar hun motivatie en zucht naar aandacht zijn grotendeels onbewust.

Een bizarre variant van het syndroom is het syndroom van Münchhausen by proxy (bij volmacht). Bij deze stoornis wordt een kind gebruikt als een surrogaatpatiënt, gewoonlijk door een van de ouders. De ouder vervalst de medische voorgeschiedenis van het kind en maakt het kind soms ziek door middel van geneesmiddelen of door bloed of bacterieel besmette stoffen toe te voegen aan urinemonsters, dit alles in een poging om een ziekte na te bootsen. De motivatie achter dergelijk bizar gedrag blijkt een pathologische behoefte aan aandacht en aan een intensieve relatie met het kind te zijn.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Introductie

Next: Somatisatiestoornis

Figures
Tables
Disclaimer