THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results
In This Topic
Introductie
Back to Top

Section

Subject

Topics

Introductie

Tot de complementaire en alternatieve geneeswijzen behoren allerlei verschillende benaderingen van genezen en behandelen uit de gehele wereld. Verscheidene complementaire en alternatieve geneeswijzen vinden hun oorsprong in oude geneeswijzen uit onder meer China, India, Tibet en Afrika. Complementaire en alternatieve geneeswijzen omvatten behandelingen en gebruiken in de gezondheidszorg waarin als regel op de meeste medische opleidingen niet wordt onderwezen en die niet in ziekenhuizen worden toegepast. Dit komt doordat het wetenschappelijke bewijs voor de werkzaamheid van deze behandelingen in de regel ontbreekt. Daarnaast sluiten de bijbehorende theoretische gedachten veelal slecht aan bij de in de westerse landen gangbare wetenschappelijke opvattingen.

Complementaire en alternatieve geneeswijzen kunnen afzonderlijk worden toegepast of in combinatie met de reguliere geneeskunde (officiële geneeskunde, ‘allopathie'). Eenvoudigheidshalve wordt echter in de rest van dit hoofdstuk de term ‘alternatieve geneeswijzen' gebruikt.

Het is niet altijd eenvoudig een onderscheid te maken tussen reguliere en alternatieve geneeswijzen, maar er bestaat wel een verschil op filosofisch gebied. De reguliere geneeskunde omschrijft ‘gezondheid' over het algemeen als ‘de afwezigheid van ziekte'. De voornaamste oorzaken van ziekte worden gewoonlijk geanalyseerd en beschouwd als afzonderlijke factoren, zoals pathogenen (bacteriën of virussen) of verstoringen van de biochemische balans, en de behandeling bestaat meestal uit geneesmiddelen of chirurgie. Alternatieve geneeswijzen omschrijven ‘gezondheid' daarentegen vaak als ‘een evenwicht van lichaamssystemen (fysiek, emotioneel en spiritueel) waarbij de persoon in zijn geheel wordt beschouwd', een nadrukkelijk holistische benadering dus. Men veronderstelt dat disharmonie tussen deze systemen ziekte veroorzaakt. De behandeling bestaat uit het versterken van de eigen afweer van het lichaam en het herstellen van het evenwicht. Alternatieve geneeswijzen leggen ook de nadruk op het voorkomen van gezondheidsproblemen.

Steeds meer mensen in westerse landen maken gebruik van alternatieve geneeswijzen als onderdeel van hun medische zorg. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakt jaarlijks 15% van de Nederlandse bevolking gebruik van alternatieve geneeswijzen. Dat zijn 2,3 miljoen mensen per jaar, met in totaal 14 miljoen patiëntencontacten. Ter vergelijking: het totale aantal contacten tussen huisarts en patiënt bedraagt per jaar circa 70 miljoen (CBS 2003). Tot de aandoeningen waarvoor mensen het vaakst een beroep op alternatieve geneeswijzen doen, behoren vooral chronische aandoeningen waarvoor men al meerdere specialismen heeft geconsulteerd. Dit betreft voornamelijk aandoeningen van het bewegingsapparaat (rugklachten, reumatoïde artritis), chronische pijnklachten (migraine, neuralgieën) en chronische vermoeidheidsklachten (fibromyalgie, CVS).

Last full review/revision February 2003 by drs. P.A. van Dijk, huisarts

Back to Top

Previous: Introductie

Next: Doeltreffendheid en veiligheid

Figures
Tables
Disclaimer