THE MERCK MANUAL MEDICAL LIBRARY: The Merck Manual of Medical Information--Home Edition
Tips for better results

Section

Subject

Topics

Alkalose

Alkalose is een te hoge basiciteit van het bloed door ophoping van bicarbonaat in het bloed of verdwijnen van zuur uit het bloed (metabole alkalose) of door een lage kooldioxideconcentratie in het bloed als gevolg van snelle of diepe ademhaling (respiratoire alkalose).

Metabole alkalose ontstaat wanneer het lichaam te veel zuur verliest of te veel base binnenkrijgt. Er gaat bijvoorbeeld maagzuur verloren bij langdurig braken of wanneer het maagzuur wordt afgezogen met een maagsonde (zoals dat soms gebeurt in het ziekenhuis). In zeldzame gevallen treedt metabole alkalose op bij een persoon die te veel base heeft opgenomen uit stoffen als natriumbicarbonaat (zuiveringszout). Verder kan metabole alkalose ontstaan wanneer door overmatig kaliumverlies de nieren niet meer in staat zijn het zuur-basenevenwicht van het bloed te regelen (hypokaliëmische alkalose). Er kan bijvoorbeeld zoveel kaliumverlies optreden dat er metabole alkalose ontstaat bij gebruik van vochtafdrijvende middelen (diuretica) of corticosteroïden. Omgekeerd zal bij hyperkaliëmie een acidose ontstaan.

Respiratoire alkalose ontstaat wanneer door hyperventilatie (snelle, diepe ademhaling) te veel kooldioxide uit het bloed verwijderd wordt. De meest voorkomende oorzaak van hyperventilatie en van respiratoire alkalose is angst. Andere oorzaken van hyperventilatie en de daaruit voortvloeiende respiratoire alkalose zijn onder meer pijn, cirrose, lage zuurstofspiegels, koorts en een overdosis acetylsalicylzuur (aspirine), wat ook kan leiden tot metabole acidose (see Acidose).

Symptomen en diagnose

Alkalose kan prikkelbaarheid, spiercontracties, spierkrampen of helemaal geen symptomen veroorzaken. Bij ernstige metabole alkalose kunnen aanhoudende contractie en spierkrampen (tetanie) optreden.

Een monster arterieel bloed (afgenomen uit een slagader) wijst gewoonlijk uit dat het bloed basisch is (hoge pH).

Behandeling

De arts behandelt metabole alkalose meestal door water en elektrolyten (natrium en kalium) aan te vullen en de oorzaak te behandelen. Bij zeer ernstige metabole alkalose wordt soms verdund zuur in de vorm van ammoniumchloride toegediend.

Bij respiratoire alkalose volstaat gewoonlijk het verlagen van de ademhalingsfrequentie. Als respiratoire alkalose wordt veroorzaakt door angst, kan de toestand worden verholpen door bewust te proberen de ademhaling te vertragen. Als de snelle ademhaling het gevolg is van pijn, is pijnverlichting meestal voldoende. Door in een papieren zak (geen plastic) te ademen, kan de kooldioxideconcentratie in het bloed worden verhoogd doordat het kooldioxide dan opnieuw wordt ingeademd.

Last full review/revision February 2003

Back to Top

Previous: Acidose

Next: Introductie

Figures
Tables
Disclaimer